Interpelacja nr 12542

do ministra sprawiedliwości

w sprawie regulacji w Kodeksie postępowania cywilnego tzw. postępowania zabezpieczającego

Zwracamy się do Pana Ministra z interpelacją dotyczącą art. 738 Kodeksu postępowania cywilnego, czyli jednego z zapisów kodeksu regulujących tzw. postępowanie zabezpieczające. Według tego przepisu nakazuje się sądowi zwrot wniosku osobie, jeśli we wniosku o udzielenie zabezpieczenia znajdują się braki lub błędy formalne. Zwrot wniosku następuje bez wzywania wnioskodawcy do uzupełnienia braków. Ten surowy przepis ma zastosowanie nawet w sytuacji, gdy strony nie reprezentuje profesjonalny pełnomocnik.

Zgodnie z innym przepisem Kodeksu postępowania cywilnego zwrot wniosku lub pisma oznacza jego praktyczne nieistnienie, zatem wniosek taki nie podlega merytorycznemu rozpoznaniu. Przepis w takim brzmieniu obowiązuje od 5 lutego 2005 r.; budzi jednak poważne wątpliwości co do zgodności z zawartym w Konstytucji RP prawem obywatela do rozpatrzenia jego sprawy przez sąd.

Trybunał Konstytucyjny już kilkakrotnie wypowiadał się negatywnie w sprawach innych przepisów kodeksu, które wprowadzały równie restrykcyjne zapisy. Wystarczy wspomnieć, że wyrokiem z dnia 12 marca 2002 r. trybunał uznał podobny w treści przepis art. 130 § 1 K.p.c. za niezgodny z konstytucją i z Konwencją o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności. W wykonaniu tego wyroku dodano do kodeksu przepis wprowadzający wymóg wezwania osoby do poprawienia braków jej pisma i dopiero w przypadku nieusunięcia braków w terminie sąd orzekać ma zwrot pisma. Również wyrokiem z 1 lipca 2008 r. trybunał uznał za niekonstytucyjny zapis o odrzuceniu - również bez wezwania do usunięcia braków - skargi kasacyjnej niespełniającej wymagań formalnych. Wydaje się prawdopodobnym zaskarżenie do Trybunału Konstytucyjnego także i wspomnianego art. 738. Nie można wykluczyć, że ten przepis może być wówczas uznany za niezgodny z konstytucją.

Zatem zwracamy się z pytaniem do ministra sprawiedliwości: Czy zachodzi konieczność znowelizowania art. 738 Kodeksu postępowania cywilnego, tak by uniknąć sytuacji zaskarżenia go do Trybunału Konstytucyjnego?

Z wyrazami szacunku

Poseł Witold Kochan

oraz grupa posłów

Warszawa, dnia 5 listopada 2009 r.